Verhaalsanctie Ziektewet:
wat moet je weten als
werkgever?

Deze sanctie kan aan de orde komen wanneer een werknemer ziek uit dienst gaat en de werkgever tijdens het dienstverband onvoldoende heeft gedaan aan de re-integratie. Het UWV kan de Ziektewetuitkering die daarna aan de werknemer wordt betaald, vervolgens op de werkgever verhalen.

Wanneer kan een verhaalsanctie worden opgelegd?

Een verhaalsanctie kan aan de orde zijn wanneer het dienstverband van een zieke werknemer binnen de eerste 104 weken van ziekte eindigt. Is de werknemer op dat moment ten minste zes weken ziek, dan moet de werkgever een re-integratieverslag aan het UWV verstrekken. Het UWV beoordeelt vervolgens of de werkgever voldoende heeft gedaan aan de re-integratie. Heeft de werkgever geen of onvoldoende re-integratie-inspanningen verricht? Dan kan het UWV besluiten de Ziektewetuitkering op de werkgever te verhalen.

De gedachte achter de verhaalsanctie is eenvoudig: doordat de werkgever onvoldoende aan de re-integratie heeft gedaan, kan het UWV met extra kosten worden geconfronteerd. Het UWV kan deze kosten vervolgens op de werkgever verhalen. De verhaalsanctie heeft daarmee een schadevergoedend karakter.

Een verhaalsanctie is overigens niet aan de orde wanneer de werkgever eigenrisicodrager is voor de Ziektewet en de werknemer ziek uit dienst gaat. In dat geval draagt de werkgever immers zelf het risico en de kosten van de Ziektewetuitkering.

In welke situaties kan het UWV verhalen?

Een verhaalsanctie kan bijvoorbeeld worden opgelegd wanneer:

•    De werkgever geen re-integratieverslag heeft opgesteld;
•    Het re-integratiedossier niet goed is bijgehouden;
•    Het plan van aanpak niet of onvoldoende is opgesteld, uitgevoerd of geëvalueerd;
•    De werkgever onvoldoende concrete re-integratie-inspanningen heeft verricht.

Het gaat dus niet alleen om het correct bijhouden van documenten. Het UWV kijkt naar het gehele re-integratieproces. Een keurig dossier is niet voldoende wanneer in de praktijk te weinig is gedaan om de werknemer weer aan het werk te helpen.

Wat verwacht het UWV van de werkgever?

Naast de procedurele verplichtingen beoordeelt het UWV de re-integratie-inspanningen van werkgever. Als een bevredigend re-integratieresultaat is behaald, wordt geen verhaalsanctie opgelegd. Bij de beoordeling van de re-integratie-inspanningen blijft het uitgangspunt wat in redelijkheid van werkgever verwacht mag worden. Hierbij spelen onder andere de resterende duur van het dienstverband en de hoogte van de re-integratiekosten een rol. Als het dienstverband nog maar kort duurt, mogen bijvoorbeeld geen hoge re-integratiekosten van werkgever worden verwacht. 

Hoe lang duurt de verhaalsanctie?

De duur van het verhaal is maximaal 52 weken en hangt samen met de periode waarin de re-integratie door toedoen van de werkgever is vertraagd. Een voorbeeld: als het UWV vaststelt dat de re-integratie tien weken is vertraagd doordat de werkgever te laat met re-integreren is begonnen, kan het UWV de Ziektewetuitkering gedurende die tien weken op de werkgever verhalen. De financiële gevolgen kunnen daarmee aanzienlijk zijn.

29a en 29b Ziektewet

Een veelgehoorde misvatting is dat een verhaalsanctie niet aan de orde kan zijn bij werknemers die onder het vangnet van de Ziektewet vallen. Dat is niet juist. Ook wanneer een werknemer uit dienst gaat met een Ziektewetuitkering op grond van artikel 29a ZW (zwangerschap en bevalling) of artikel 29b ZW (no-risk), beoordeelt het UWV de re-integratie-inspanningen van de werkgever. Zijn de re-integratie-inspanningen onvoldoende, dan kan het UWV een verhaalsanctie opleggen en de betaalde Ziektewetuitkering op de werkgever verhalen. Het feit dat sprake is van een vangnetter of no-risker betekent dus niet dat een werkgever automatisch buiten schot blijft. Ook in deze situaties is het belangrijk om de re-integratieverplichtingen serieus te nemen.

Tot slot

De verhaalsanctie is minder bekend dan de loonsanctie, maar kan voor werkgevers grote financiële gevolgen hebben. De belangrijkste boodschap is daarom: ook bij een kort dienstverband blijft een zorgvuldige re-integratie belangrijk. Een goed bijgehouden dossier, tijdige acties en een duidelijke onderbouwing van gemaakte keuzes helpen om aan de re-integratieverplichtingen te voldoen. Zeker wanneer een werknemer tijdens de eerste 104 weken van ziekte uit dienst gaat, is het belangrijk om tijdig in beeld te hebben welke verplichtingen nog op de werkgever rusten en welke gevolgen onvoldoende re-integratie-inspanningen kunnen hebben.